Redenen voor een tram

De eerste vraag die vaak gesteld wordt, is waarom er überhaupt een tramplan is in Groningen. Die is er, omdat het met de bereikbaarheid van de Stad matig is gesteld.  Het huidige openbaar-vervoersysteem, het busnet dus, begint aan de top van zijn capaciteit te raken en kan straks niet meer verder worden uitgebreid zonder de rest van het verkeer te verstoren. Daarentegen blijft het aantal mensen dat naar Groningen komt, doorgroeien. De vraag gaat dus het aanbod binnenkort overstijgen – en doet dat soms nu al. Denk aan de studenten op het stationsplein die opeengepakt als vee in bussen moeten reizen. Daarom is de gemeente aan alternatieven gaan denken. Verschillende vervoerssystemen hebben hierbij de revue gepasseerd en uiteindelijk is de tram als beste alternatief uit de bus gekomen. (Onze excuses voor deze matige woordgrap.)

Wij zijn het natuurlijk met die keus eens. Een tram zal Groningen veel goeds kunnen opleveren. De grootste winst zit in de betere bereikbaarheid en de grotere aantrekkelijkheid van de binnenstad, maar er zijn meer redenen om de tram te verwelkomen. De belangrijkste hebben wij hieronder beschreven.

Er zijn genoeg passagiers voor
De eerste reden ligt nogal voor de hand: er zijn op de twee beoogde tracé’s genoeg passagiers om de buslijnen te kunnen vertrammen: zo’n 20.000 per lijn per dag.

Het gaat hierbij om de kosten en de baten en dan vooral om de exploitatie van een OV-systeem. Het omslagpunt ligt gemiddeld op 15.000 reizigers. Als er op een OV-lijn dagelijks 15.000 passagiers of minder worden vervoerd, dan kunnen er het best bussen worden ingezet. Die hebben dan de beste kosten-baten verhouding: relatief goedkope voertuigen die gebruik maken van het gewone wegennet of busbanen, tegen weinig inkomsten. Daarboven is het goedkoper om een tram te laten rijden. Een tweede omslagpunt ligt bij 60.000 reizigers; dan is het het overwegen waard om een metro of trein te laten rijden.

» terug naar boven

Trams verbeteren de bereikbaarheid van de binnenstad

De website van het Projectbureau Regiotram verwoordt helder waarom Groningen baat heeft bij de regiotram. De binnenstad trekt bezoekers die voornamelijk met de auto komen. Het aantal bezoekers neemt al jaren toe. Daardoor kunnen er vertragingen en files ontstaan op de toe- en afvoerwegen, wat ten koste gaat van de reistijd.

Er zijn de laatste jaren veel maatregelen genomen die de situatie verlicht hebben. Door verbeteringen aan de Zuidelijke en Oostelijke Ringweg, de Sontweg en het Julianaplein zijn de opstoppingen in de binnenstad afgenomen. Dat is mooi, maar het oorspronkelijke probleem is er niet mee opgelost. Als het autoverkeer door blijft groeien, dan zullen ook daar opnieuw vertragingen optreden.

Ook het openbaar vervoer kan de groei moeilijk beteugelen. Bussen kunnen het huidige reizigersaanbod wel verwerken, maar die groeit ook, en meer of grotere bussen laten rijden biedt geen oplossing. Het wordt daarmee zelfs nog drukker op de wegen en dat gaat ten koste van de reistijd en van een betrouwbare dienstregeling.

De lange reistijd met auto en bus kan er zelf voor zorgen dat de stad Groningen een imagoprobleem krijgt qua bereikbaarheid.

Een tram kan daar een oplossing voor bieden. Met één tram kunnen meer reizigers worden vervoerd dan met drie bussen. Met minder voertuigen kunnen er daarom meer mensen worden vervoerd. Daardoor ontstaat er meer ruimte voor andere verkeersstromen en wordt de bereikbaarheid van de binnenstad vergroot.

Bovendien rijdt een moderne tram meestal over een eigen baan. Dit zorgt ervoor dat de reistijd met de tram korter is dan met een bus, zeker als die nu nog de weg moet delen met het overige verkeer.

» terug naar boven

Trams zorgen voor een economische impuls

Een tramlijn kan wijken en straten een impuls geven door de straat het plakkaat “bereikbaar met hoogwaardig openbaar vervoer” te geven.

In andere tramsteden is gebleken dat nieuwe winkels, bedrijven en instellingen zich graag vestigen langs een tramlijn en bij tramhaltes. Een tramlijn wordt immers voor lange tijd aangelegd en heeft een permanent karakter. Bedrijven en instellingen kunnen daardoor rekenen op een goede, hoogwaardige bereikbaarheid. Bij andere vervoerssystemen is die zekerheid minder groot. Buslijnen en bushaltes hebben dat permanente imago niet. Buslijnen zijn niet zichtbaar en bushaltes kunnen veel gemakkelijker worden verlegd of verplaatst dan tramlijnen en tramhaltes.

Dat straten waar de tram doorheen rijdt kunnen veranderen in een levensader van de stad, zoals moderne tramsteden aantonen. Niet alleen de bedrijvigheid in dergelijke straten neemt toe, maar ook de leefbaarheid. In veel steden zijn winkeliers blij met de tram in hun straat, ook winkeliers die eerst sceptisch waren. In onze rubriek Andere tramsteden kunt u daar meer over lezen.

» terug naar boven

Tramlijnen leiden tot een nieuwe ruimtelijke inrichting en maken de Stad aantrekkelijker

Het aanleggen van een tramlijn gaat gepaard met ruimtelijke veranderingen. Fietspaden worden verlegd, wegen worden opnieuw aangelegd, bomen of bosschages krijgen een andere plaats of worden nieuw ingepast. De aanleg van een trambaan biedt daarom een mogelijkheid tot het herstructureren van een straat, die een nieuwe, frisse uitstraling kunnen krijgen. Vaak kan dat geen kwaad want veel wegen zien er al jaren hetzelfde uit of verpauperen zelfs. Het Boterdiep bijvoorbeeld kan zo’n ‘opfrisbeurt’ goed gebruiken. Ook de Grote Markt zal straks een veel mooier plein zijn als het asfalt verdwijnt.

Herstructurering kan natuurlijk ook bij de aanleg van een busbaan, maar busbanen zijn meestal niet zo mooi in te passen als een tramlijn en nemen bovendien meer ruimte in; vooral in de breedte. Een tram heeft minder zijdelingse ruimte nodig dan een bus, omdat ze op rails rijdt. Bussen worden gestuurd en hebben daarom een bredere baan nodig. Een vrijliggende trambaan kan bovendien mooi worden gemaakt, met graszoden tussen de rails bijvoorbeeld. Vele moderne tramsystemen kunnen zelfs zonder bovenleiding worden uitgevoerd!

» terug naar boven

Trams leiden tot betere verkeersveiligheid

Doordat wegen en pleinen opnieuw worden ingericht zullen verkeerssituaties veranderen, wat betekent dat er opnieuw over moet worden nagedacht. Dit biedt kansen om de verkeersveiligheid te verbeteren naar de laatste inzichten. Dat zal ertoe leiden dat verkeersstromen vaker van elkaar worden gescheiden en dat wegen en kruispunten veiliger worden.

Winst op dit gebied zal zijn dat fietsers en voetgangers minder vaak worden ‘opgejaagd’ door bussen. Er gaan immers minder bussen door de stad rijden.

Voor voetgangers komt meer ruimte omdat een tramlijn minder breed is dan een busbaan. Bovendien zal de tram in voetgangersgebieden langzaam rijden. De Leidsestraat in Amsterdam is een voorbeeld hoe trams en voetgangers kunnen samengaan; een dergelijke situatie is met voetgangers en bussen ondenkbaar.

Fietsers en trams zullen zo weinig mogelijk de rijbaan delen. Er zullen hoofdfietsroutes worden verlegd of geherstructureerd. De Gelkingestraat wordt helemaal ingericht als fietsstraat.

Zelfs het autoverkeer profiteert van de tram. De tram rijdt voornamelijk over een (auto-)vrije baan. Trams kunnen zo snelheid maken terwijl autoverkeer niet wordt gehinderd. De tram heeft net als de bus voorrang op het andere verkeer, maar er rijden minder trams dan bussen, dus zal de doorstroming verbeteren.

» terug naar boven

Trams zijn comfortabel

Waar stapt u liever in, een bus of een tram? De meeste mensen kiezen voor de tram. Het comfort van een tram is hoger dan dat van een bus.

Dat merk je al bij het instappen. Moderne trams zijn bijna altijd lagevloertrams (zie ook het artikel ‘Toegankelijkheid: Lagevloertrams’), wat in- en uitstappen eenvoudig maakt. De tram zal ook altijd op precies dezelfde afstand (zo’n 5 centimeter) van de halterand stoppen, waardoor een gemakkelijke gelijkvloerse instap ontstaat. Bijvoorbeeld ouderen, gehandicapten, mensen die moeilijk ter been zijn of mensen met een kinderwagen profiteren daarvan. Bij bussen is die garantie er niet, omdat deze gestuurd wordt.

Het in- en uitstappen gaat ook om een andere reden sneller bij een tram dan bij een bus. Een tram heeft meer deuren, waardoor in- en uitstappen vlotter gaat. Hierdoor hoeft een tram niet zo lang stil te staan bij een halte. De komst van de OV-chipkaart versnelt het in- en uitstappen bij een tram zelfs nog meer in verhouding met de bus.

Ook de rit met een tram is comfortabeler. Waar bussen last kunnen hebben van een ongelijk wegdek, van drempels of van overhellen in bochten, hebben trams altijd een vlakke baan en hellen zij niet over. De stalen wielen op stalen rails geven een comfort waar rubberen banden op asfalt niet bij in de buurt kunnen komen, hoe goed een asfaltweg ook is aangelegd. Dat komt niet alleen door de rails, maar ook omdat een tram gelijkmatiger rijdt. De tram rijdt over een eigen trambaan, waardoor de tram minder wordt gehinderd door het verkeer.

Doordat de tram comfortabeler is dan een bus, heeft de tram nog een andere karaktertrek die de bus niet heeft: een tram haalt mensen daadwerkelijk uit de auto. Niet als ze rijden, want dat wordt een zootje, maar qua aantrekkelijkheid. Comfortabel vervoer is aantrekkelijk vervoer. Er zijn veel mensen die niet in een bus stappen, maar wel in een tram. Dit fenomeen is in andere tramsteden bewezen en wordt in Groningen de “X-Factor” genoemd, of de “sexy tram”. Het is moeilijk om aan te tonen hoe het werkt, en bij de plannen wordt de X-Factor ook niet meegerekend, maar het komt voor dat de hoeveelheid vooraf verwachte reizigers met 100% wordt overtroffen!

» terug naar boven

Trams zijn milieuvriendelijk

Doordat trams op elektriciteit rijden worden geen schadelijke stoffen uitgestoten in de stad. De opwekking van elektriciteit kan wel voor uitstoot van schadelijke stoffen zorgen, maar dit is afhankelijk van de manier van stroomopwekking. De hoeveelheid uitlaatgassen in de Stad wordt in elk geval verminderd. Weliswaar worden ook verbrandingsmotoren steeds schoner en is er sprake van hybride of zelfs geheel elektrische motoren, maar die ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen. Daarbovenop zijn die technieken nog niet beproefd voor gebruik in de dagelijkse reizigersdienst, met de bijkomende lage tolerantie voor technische mankementen en uitval.

» terug naar boven

De tram versterkt het imago van moderne, duurzame stad

Hoe vaak horen we niet dat het Noorden een achtergesteld gebied is? Dat de overheid liever investeert in de Randstad en dat wij er maar wat achteraan hobbelen? Dergelijke gedachten zijn in sommige opzichten onterecht, want Groningen is een moderne stad met veel hoogwaardige banen, hypermoderne scholen, een universiteit, een gezellige binnenstad, (straks) de grootste Ikea van de wereld, moderne ziekenhuizen, een traumahelikopter en vele nieuwe, moderne gebouwen. Groningen speelt een steeds belangrijker rol in de energievoorziening, technologie (Zernike Science Park) en medisch onderzoek (UMCG).

Met een tram wordt de moderne en duurzame uitstraling van de Stad nog eens bevestigd. Veel steden zouden er jaloers op worden!

» terug naar boven

De aanleg van de trambaan biedt werkgelegenheid

Na de aanbesteding zal ongeveer 2,5 jaar lang worden gebouwd aan de trambaan. Daarbij worden niet alleen een fundering en rails aangelegd, maar ook leidingen, rioleringen, buizen en bomen verplaatst. Die werkzaamheden zullen in de betreffende jaren werkgelegenheid opleveren.

De aanleg van de trambaan zal openbaar worden aanbesteed waardoor zowel lokale als buitenlandse bedrijven de trambaan kunnen aanleggen. Toch ligt het in de verwachting dat ook bedrijven van buiten de regio (gedeeltelijk) gebruik zullen maken van arbeidskrachten uit onze omgeving.

» terug naar boven

Samenloop van redenen

Ook andere vervoersmiddelen dan een tram kennen soms de voordelen die hierboven zijn genoemd. Zo houden ook trolleybussen de stad schoner dan dieselbussen en kan ook de aanleg van busbanen leiden tot een betere verkeersveiligheid. Ook zonder de komst van de tram kunnen straten worden opgeknapt. Maar áls Groningen daadwerkelijk een tram krijgt, dan zullen de hierboven genoemde voordelen waarschijnlijk allemaal optreden.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat de tram geen nadelen kent. Tramhaltes liggen verder van elkaar dan bushaltes, waardoor sommigen verder moeten lopen. Bij een calamiteit is een tram moeilijker om te leiden dan een bus. Tijdens de aanleg van de trambaan zal de bereikbaarheid van sommige straten verslechteren. Zo zijn er meer nadelen te noemen die bij andere alternatieven minder of niet aanwezig zijn. Het is altijd een kwestie van afwegen. Wij denken dat de nadelen minder gewicht in de schaal leggen dan de voordelen en daarom denken wij dat Groningen op de langere termijn meer lusten dan lasten van de tram zal hebben.

» terug naar boven

Advertenties

Eén reactie to “Redenen voor een tram”

  1. Over de website, updates, feestdagen « GroningerTram.com ::: Zeg ja tegen de tram in Groningen Says:

    […] we een paar teksten wat veranderd. De voornaamste veranderingen zijn te vinden in de rubriek ‘Redenen voor de tram‘ en ‘Misverstanden over de tram‘. De redenen en misverstanden hebben we nét even […]

Reacties zijn gesloten.