Redenen voor een tram

De eerste vraag die vaak gesteld wordt, is waarom er überhaupt een tramplan is in Groningen. Die is er, omdat het met de bereikbaarheid van de Stad met het openbaar vervoer matig is gesteld. Het huidige openbaar-vervoersysteem, het busnet dus, begint aan de top van zijn capaciteit te raken en kan straks niet meer verder worden uitgebreid zonder in verkeersopstoppingen terecht te komen. Daarentegen blijft het aantal mensen dat naar Groningen komt, gewoon doorgroeien. De vraag gaat dus het aanbod binnenkort overstijgen – en doet dat soms nu al. Denk aan de studenten op het stationsplein die opeengepakt als vee in bussen moeten reizen. Daarom is de gemeente aan alternatieven gaan denken. Verschillende vervoerssystemen hebben hierbij de revue gepasseerd en uiteindelijk is de tram als beste alternatief uit de bus gekomen. (Onze excuses voor deze matige woordgrap.)

Wij zijn het natuurlijk volkomen met die keus eens. Een tram zal Groningen veel opleveren. De grootste winst zit in de betere bereikbaarheid van de stad, maar er zijn meer redenen om de tram te verwelkomen. De belangrijkste hebben wij hieronder beschreven. Wie die redenen heeft gelezen kan maar 1 conclusie trekken; de tram is een enorme aanwinst voor Groningen!

Trams verbeteren de bereikbaarheid van de binnenstad

De website van het Projectbureau Regiotram verwoordt heel helder waarom Groningen baat heeft bij de regiotram. De binnenstad trekt veel bezoekers die voornamelijk met de auto komen. Dat worden er steeds meer. Daardoor raken parkeergarages vol, slibben wegen dicht en komen automobilisten en gebruikers van het openbaar vervoer steeds moeilijker op hun bestemming.

Gelukkig zijn er de laatste jaren veel maatregelen genomen die de situatie wat verlicht hebben. Door de verbeteringen aan de Zuidelijke en Oostelijke Ringweg, de Sontweg en het Julianaplein zijn de opstoppingen in de binnenstad wat afgenomen. Dat is mooi, maar het oorpsronkelijke probleem is er natuurlijk niet mee opgelost. Als het autoverkeer door blijft groeien (en die prognose is er nog steeds), dan zullen de wegen binnen afzienbare tijd opnieuw vaststaan.

Ook het openbaar vervoer kan de groei van het verkeer niet aan. Bussen kunnen het reizigersaanbod nu al moeilijk verwerken. Meer bussen laten rijden biedt op de langere termijn geen duurzame oplossing. Kijk maar eens hoeveel bussen nu al moeite hebben om bij het Hoofdstation, het Zuiderdiep of de Grote Markt volgens de dienstregeling te rijden. Als er niets wordt gedaan zullen die problemen alleen maar groter worden. De Stad zal zelfs het stempel “onbereikbaar” opgeplakt krijgen – en dat gaat de economie geld kosten, aangezien de binnenstad the place to be is, voor zowel werken als winkelen als uitgaan.

Een tram kan een goede oplossing bieden voor het hierboven beschreven probleem. Met een tram kunnen meer reizigers worden vervoerd dan met een bus. Gemiddeld meer dan twee keer zoveel en volgens de laatste eisen die het projectbureau aan de tram stelt, zelfs drie keer zoveel. Je kunt dus met minder voertuigen meer mensen vervoeren. De tram biedt daarom een goed alternatief voor de overbezette buslijnen. Ervaringen uit andere moderne tramsteden tonen aan dat het gebruik van het openbaar vervoer toeneemt door de betrouwbaarheid en hoogwaardige uitstraling van de tram. Trams zorgen er dus voor dat de stad bereikbaar wordt. En vooral: blijft.

Maar de stad is niet alleen gebaat bij een tram doordat de bereikbaarheid verbetert. Er zijn meer redenen waarom een tram meerwaarde heeft voor Groningen.

» terug naar boven

Trams zorgen voor een economische impuls voor heel Groningen

Een tramlijn kan wijken en straten een belangrijke impuls geven door de straat het plakkaat “bereikbaar met hoogwaardig openbaar vervoer” op te plakken. Bestaande winkels en bedrijven zien hierdoor hun omzet stijgen. In andere moderne tramsteden blijkt bovendien dat nieuwe winkels, bedrijven en instellingen zich graag vestigen langs een tramlijn en bij tramhaltes. Een tramlijn wordt immers voor lange tijd aangelegd en heeft een permanent karakter. Bedrijven en instellingen kunnen daardoor langdurig rekenen op een goede, hoogwaardige bereikbaarheid en een grote dagelijkse stroom potentiële klanten. Bij andere vervoerssystemen is die zekerheid minder groot. Buslijnen en bushaltes hebben dat permanente imago niet. Buslijnen zijn niet zichtbaar en bushaltes kunnen veel gemakkelijker worden verlegd of verplaatst dan tramlijnen en tramhaltes. Het economisch effect van een tramlijn is veel sterker dan een buslijn, juist omdat ze zo aanwezig is.

Dat straten waar de tram doorheen rijdt kunnen veranderen in een levensader van de stad, zoals moderne tramsteden aantonen. Niet alleen de bedrijvigheid in dergelijke straten neemt toe, maar ook de leefbaarheid. In veel steden zijn winkeliers blij met de tram in hun straat, ook winkeliers die eerst sceptisch waren. In onze rubriek Andere tramsteden kunt u daar meer over lezen.

Als de Stadse economie profiteert, dan profiteert de hele Regio daarvan mee. Vandaar dat de provincie en de regio Groningen-Assen ook meekijken met dit project; dat is niet alleen omdat de tram de regio ook zal aandoen.

» terug naar boven

Tramlijnen leiden tot een nieuwe ruimtelijke inrichting en maken de Stad aantrekkelijker

Het aanleggen van een tramlijn gaat gepaard met ruimtelijke veranderingen. Fietspaden worden verlegd, wegen worden opnieuw aangelegd, bomen of bosschages krijgen een andere plaats of worden nieuw ingepast. Die nieuwe inrichting zorgt ervoor dat wegen en pleinen een nieuwe, frisse, uitstraling krijgen. Vaak kan dat geen kwaad want veel wegen zien er al jaren hetzelfde uit of verpauperen zelfs. Het Boterdiep bijvoorbeeld kan zo’n ‘opfrisbeurt’ goed gebruiken. Ook de Grote Markt zal straks een veel mooier plein zijn als de grote plakken asfalt verdwijnen.

Door een nieuwe inrichting worden straten en wijken aantrekkelijker om in te verblijven. Ook dat kan ertoe leiden dat mensen, bedrijven en instellingen zich daar grager vestigen. Ook zonder een tram kunnen wegen en pleinen worden opgefrist, maar het is de vraag of dat tot een echte grote, blijvende verandering zal leiden. De aanleg van een trambaan dwingt in ieder geval tot een drastische aanpak van de hele straat. Herstructurering kan natuurlijk ook bij de aanleg van een busbaan, maar busbanen zijn meestal significant lelijker dan trambanen en nemen bovendien meer ruimte in. Een regiotram is weliswaar 10 centimeter breder dan een bus, maar heeft minder zijdelingse ruimte nodig. Bussen kunnen naar opzij uitwijken en hebben daarom een bredere baan nodig dan een tram die over een vaste baan rijdt. Omdat een vrijliggende trambaan ook nog best mooi opgesmukt kan worden, met graszoden tussen de rails bijvoorbeeld, knapt een straat meestal erg op van een tramlijn. (Vanzelfsprekend zijn er veel mensen die bovenleiding vreselijk vinden – maar die draagt dan weer bij aan het permanente karakter van een tramlijn).

» terug naar boven

Trams leiden tot betere verkeersveiligheid

Doordat wegen en pleinen opnieuw worden ingericht zullen verkeerssituaties veranderen – en zal er dus goed over worden nagedacht. Tegenwoordig bestaan strenge regels voor het verkeersveilig inrichten van wegen. Bij de herinrichting van wegen zal met die regels rekening gehouden moeten worden. Dat zal ertoe leiden dat verkeersdeelnemers vaker van elkaar worden gescheiden en dat wegen en kruispunten veiliger worden.

De grootste winst op dit gebied zal zijn dat fietsers en voetgangers minder vaak worden ‘opgejaagd’ door bussen. Er gaan immers veel minder bussen door de stad rijden. Daardoor wordt het voor de ‘zwakke’ weggebruikers een stuk prettiger in de stad. Voetgangers kunnen de trambaan goed herkennen doordat deze een afwijkende bestrating krijgt. Zo kan een voetganger meteen zien of hij binnen of buiten het bereik van een tram loopt. Bovendien zal de tram in voetgangersgebieden langzaam rijden. De Leidsestraat in Amsterdam is een mooi voorbeeld hoe trams en voetgangers goed samengaan.

Fietsers en trams zullen zo weinig mogelijk de rijbaan delen. Er zullen zoveel mogelijk hoofdfietsroutes worden verlegd of geherstructureerd. Zo krijgen ze de Gelkingestraat geheel tot hun beschikking!

Ook het autoverkeer profiteert van de tram. Op grote delen van de tramlijn zullen trams over een eigen trambaan rijden. Trams kunnen zo snelheid maken terwijl autoverkeer minder wordt gehinderd door bussen. Weliswaar heeft een tram voorrang op ander verkeer, maar dat zal niet tot meer overlast leiden voor het autoverkeer, omdat het er veel minder zijn.

Een nadeel van trams is dat zij niet plotseling kunnen uitwijken, zoals bussen wel kunnen. Dat komt door de vaste baan waarover een tram rijdt. Daarentegen weet men bij bussen nooit precies waar de bus zal rijden. Zo rijdt een bus de ene keer dichter langs een fietser dan de andere keer. Beide voertuigen hebben wat dat betreft voor- en nadelen. De afname van het aantal bussen en de scheiding van tram- en fietsverkeer zal er toe leiden dat de verkeersveiligheid er per saldo op vooruit gaat.

» terug naar boven

Trams zijn comfortabel

Waar stapt u liever in, een bus of een tram? De meeste mensen kiezen zonder nadenken voor de tram. Geen wonder ook, het comfort van een tram is een stuk hoger dan dat van een bus. Dat merk je al bij het instappen. De trams van tegenwoordig zijn allemaal lagevloertrams (zie ook het artikel ‘Toegankelijkheid: Lagevloertrams’), die zo’n 30 cm boven de weg rijden. Tramhaltes zijn ook 30 centimeter hoog. De tram zal zo’n 5 centimeter naast het perron stoppen waardoor een zeer gemakkelijke gelijkvloerse instap ontstaat. Vooral gehandicapten, mensen die moeilijk ter been zijn, of zij die een kinderwagen of rollator bij zich hebben profiteren daarvan. Bussen kunnen ook van een lage instap voorzien worden, maar die kunnen niet zo dicht bij een halte komen dat er een gelijkvloerse instap ontstaat.

Het in- en uitstappen gaat ook om een andere reden bij een tram sneller dan bij een bus. Een tram heeft veel meer deuren waardoor in- en uitstappen een stuk vlotter gaat. Hierdoor hoeft een tram niet zo lang stil te staan bij een halte. De komst van de OV-chipkaart versnelt het in- en uitstappen bij een tram zelfs nog meer, in verhouding met de bus.

Ook de rit met een tram is veel comfortabeler als met een bus. Waar bussen nogal eens last hebben van een ongelijk wegdek, drempels of geslinger, hebben trams altijd een vlakke baan en ruime bochten. Het gevoel van een kermisattractie dat je soms in een bus krijgt, zal in een tram niet voorkomen. De stalen wielen op stalen rails geven een comfort waar rubberen banden op asfalt niet bij in de buurt kunnen komen, hoe goed een busbaan ook is aangelegd. Dat komt niet alleen door de baan, maar ook omdat een tram veel meer met een gelijkmatige snelheid rijdt. Doordat de tram minder haltes heeft dan de bus hoeft de tram minder vaak te stoppen. Daarnaast rijdt de tram op grote delen over een eigen trambaan, waardoor de tram minder wordt gehinderd door ander verkeer. Door de vrije trambaan is plotseling remmen zelden nodig en kan de tram lekker doorrijden.

Doordat de tram zoveel comfortabeler is dan een bus, heeft de tram nog een ander karaktertrekje wat een bus niet heeft: een tram haalt mensen daadwerkelijk uit de auto. Mensen die niet in een bus stappen, stappen vaak wel in een tram. Dit is een bewezen fenomeen, die in Groningen de term “X-Factor” heeft gekregen. Het is moeilijk in exacte cijfers uit te rekenen (en dat gebeurt bij de plannen ook niet), maar het komt voor dat de hoeveelheid verwachte reizigers met 100% wordt overtroffen!

» terug naar boven

Trams zijn milieuvriendelijk

Doordat trams op elektriciteit rijden worden geen schadelijke stoffen uitgestoten in de stad. De opwekking van elektriciteit kan wel voor de uitstoot van schadelijke stoffen zorgen, maar dit is afhankelijk van de manier van stroomopwekking. In ieder geval wordt de hoeveelheid uitlaatgassen in de Stad drastisch verminderd. Weliswaar worden ook verbrandingsmotoren steeds schoner, maar die ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen. Daarbovenop zijn die technieken nog lang niet beproefd genoeg voor gebruik in de dagelijkse reizigersdienst, met de bijkomende lage tolerantie voor technische mankementen en uitval.

Daarnaast is er een kans dat reizigers eerder hun auto laten staan, als zij met een comfortabele tram naar hun bestemming kunnen reizen. Des te meer de tram een aantrekkelijk alternatief is, des te meer het autogebruik kan worden teruggedrongen. Ook een afname van het autogebruik heeft uiteraard gunstige effecten voor het milieu.

» terug naar boven

De tram versterkt het imago van moderne, duurzame stad

Hoe vaak horen we niet dat het Noorden een achtergesteld gebied is? Dat de overheid liever investeert in de Randstad en dat wij er maar wat achteraan hobbelen? Dergelijke gedachten zijn natuurlijk onterecht, want Groningen is een moderne stad. Met veel hoogwaardige banen, hypermoderne scholen en Universiteit, een gezellige binnenstad, een stad met (straks) bijna de grootste Ikea van de wereld, moderne ziekenhuizen, een traumahelikopter en vele nieuwe, moderne gebouwen.

Groningen speelt een steeds belangrijker rol in de energievoorziening, technologie (Zernike Science Park) en medisch onderzoek (UMCG). Met een moderne en schone tram wordt de moderne en duurzame uitstraling van de Stad nog eens bevestigd. Veel steden zouden er jaloers op worden!

» terug naar boven

De aanleg van de trambaan biedt werkgelegenheid

De aanleg van de trambaan zal een hoop te weeg brengen. Dat mag ook wel, want er is een hoop geld mee gemoeid. Na de aanbesteding zal ongeveer 2,5 jaar lang worden gebouwd aan de trambaan. Daarbij worden niet alleen een fundering en rails aangelegd, maar ook leidingen, rioleringen, buizen en bomen verplaatst. Die werkzaamheden zullen in de betreffende jaren behoorlijk wat werkgelegenheid opleveren. De aanleg van de trambaan zal openbaar worden aanbesteed waardoor zowel lokale als buitenlandse bedrijven de trambaan kunnen aanleggen. Toch ligt het in de verwachting dat ook bedrijven van buiten de regio (gedeeltelijk) gebruik zullen maken van arbeidskrachten uit onze omgeving.

» terug naar boven

Samenloop van redenen

Ook andere vervoersmiddelen dan een tram kennen soms de afzonderlijke voordelen die hierboven zijn genoemd. Zo houden ook trolleybussen de stad schoner dan dieselbussen, en kan ook de aanleg van busbanen leiden tot een betere verkeersveiligheid. Ook zonder de komst van de tram kunnen straten worden opgeknapt. Maar áls Groningen daadwerkelijk een tram krijgt, dan zullen de hierboven genoemde voordelen waarschijnlijk allemaal optreden. Al die voordelen tezamen treden niet op als er geen tram, maar bijvoorbeeld langere bussen of trolleybussen gaan rijden.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat de tram geen nadelen kent. Tramhaltes liggen wat verder van elkaar dan bushaltes, waardoor sommige mensen verder moeten lopen. Bij een calamiteit is een tram moeilijker om te leiden dan een bus. Tijdens de aanleg van de trambaan zal de bereikbaarheid van sommige straten of wijken behoorlijk verslechteren. Zo zijn er wel meer nadelen te noemen die bij andere alternatieven minder aanwezig zijn. Het is altijd een kwestie van afwegen. Wij denken dat deze nadelen minder gewicht in de schaal leggen dan de voordelen en daarom denken wij dat Groningen op de langere termijn veel meer lusten dan lasten van de tram zal hebben.

» terug naar boven

Advertenties

Eén reactie to “Redenen voor een tram”

  1. Over de website, updates, feestdagen « GroningerTram.com ::: Zeg ja tegen de tram in Groningen Says:

    […] we een paar teksten wat veranderd. De voornaamste veranderingen zijn te vinden in de rubriek ‘Redenen voor de tram‘ en ‘Misverstanden over de tram‘. De redenen en misverstanden hebben we nét even […]

Reacties zijn gesloten.