Strengelspoor in de Oosterstraat?

by

De smalste straat waar de eerste tramlijn in Groningen door zal gaan rijden is de Oosterstraat. Vooral het stuk vlak bij de Grote Markt is niet breed. Een mogelijke oplossing om meer ruimte over te houden voor voetgangers is het gebruik van strengelspoor. Het projectbureau voor de tram in Groningen doet onderzoek naar de mogelijkheden van strengelspoor, en over welke lengte het aangelegd zou moeten worden. In dit artikel meer informatie over strengelspoor in andere steden en de mogelijkheden voor de Oosterstraat.

Update: In het artikel “De Oosterstraatvarianten” worden de mogelijkheden voor de Oosterstraat uiteengezet.

Wat is strengelspoor?

Dubbel-, strengel en enkelspoor schematisch (klik voor grote versie)

Strengelspoor is in feite dubbelspoor, maar dan met de rails in elkaar geschoven. De ene rail van het spoor in de ene richting ligt dan tussen de beide rails van het spoor in de andere richting. Voordeel van strengelspoor boven dubbelspoor is dat het veel minder ruimte inneemt (iets meer dan de helft van dubbelspoor). Voordeel van strengelspoor ten opzichte van enkelspoor is dat er geen wissel nodig is. De tram blijft op zijn eigen spoor rijden. Een nadeel van strengelspoor is dat er twee sporen aangelegd moeten worden, maar dat er toch maar de capaciteit van enkelspoor is. Trams kunnen elkaar immers niet passeren. Als er vanuit beide richtingen op hetzelfde moment een tram aankomt, zal een van beide moeten wachten. Dit is de reden dat het stuk strengelspoor niet lang kan zijn. Er is geen maximumlengte, aangezien dat afhankelijk is van het aantal trams per uur dat er langs rijdt. Over het algemeen zijn strengelspoorstukken vaak niet langer dan 150 meter.

Strengelspoor in de praktijk

Bij spoorwegen wordt strengelspoor vaak gebruikt bij smalle bruggen of tunnels. Zo loopt er strengelspoor door de Botzelaertunnel onder de Vaalserberg. Bij tramlijnen wordt strengelspoor vaak gebruikt in smalle straten of bruggen.

Strengelspoor in de Leidsestraat, dubbelspoor op de brug bij de halte

Een bekend voorbeeld van een straat waar strengelspoor gebruikt wordt is de Leidsestraat in Amsterdam. In deze winkelstraat liggen drie stukken strengelspoor van elk tussen de 80 en 120 meter lang. Op de bruggen over de grachten tussen de strengelspoorstukken in ligt steeds een stukje dubbelspoor met haltes. Hier kunnen de trams elkaar dus ook passeren. De Leidsestraat is over de gehele lengte van de strengelspoortracés smaller dan de Oosterstraat. In de ochtendspits komen er momenteel door de Leidsestraat 60 trams per uur (12x lijn 1 beide richtingen, 8x lijn 2 beide richtingen en 10x lijn 5 beide richtingen).

Oude tram op strengelspoor in Praag

In Amsterdam is ook strengelspoor te vinden in de Czaar Peterstraat. Hier is juist bij de halte een stuk strengelspoor aangelegd, omdat er anders te weinig ruimte was voor de perrons. Bij buitenlandse tramnetwerken wordt onder andere gebruik gemaakt van strengelspoor in Nottingham, Londen (beide Engeland), Praag (Tsjechië), Helsinki (Finland), Mannheim, Berlijn, Dresden (allen Duitsland) en Lissabon (Portugal).

Strengelspoor in de Oosterstraat

Het projectbureau RegioTram in Groningen heeft een voorstel gedaan om 80 meter strengelspoor aan te leggen in het noordelijkste deel van de Oosterstraat. Het gaat dan om het stuk tussen reisbureau Internoord en de FEBO. Ondernemers in de Oosterstraat willen in de hele straat strengelspoor. Momenteel wordt er onderzoek uitgevoerd naar wat de invloed op de dienstregeling zou zijn. Waarschijnlijk zal dit te veel vertraging opleveren, zeker als er een halte in de Oosterstraat ligt. Binnenkort wellicht meer nieuws.

Meer informatie

Advertenties

Tags: , , ,

3 Reacties to “Strengelspoor in de Oosterstraat?”

  1. De Oosterstraatvarianten « GroningerTram.com Says:

    […] By Erwin Onlangs zijn op deze website in het artikel “Strengelspoor in de Oosterstraat?” de achtergronden van strengelspoor beschreven. Het projectbureau RegioTram heeft een aantal […]

  2. Hans Says:

    Nog even een aanvulling op het vorige:
    Volgens mij is het mogelijk aan de zuidkant het verstrengelen zo’n 20 meter naar het noorden op te schuiven. De opstelvakken voor bevoorrading veranderen dan iets. Als je dan aan de noordkant, bij de FEBO, het uit elkaar trekken van de sporen weer 20 meter naar het noorden opschuift heb je het probleem voor het grootste gedeelte opgelost (een gallerij onder het hoekpand van de oostwand hoeft dan niet erg groot te zijn, of is helemaal niet nodig). Het begin van het uit elkaar trekken van de sporen kan dan ter hoogte van de FEBO *beginnen*. Hierdoor kunnen voetgangers aan de west en oostkant van dit gedeelte van het spoor gewoon doorlopen, wat de veiligheid ten goede komt. Op deze manier is de lengte van het strengelspoor even groot als de situatie zoals voorgesteld in de pdf.

  3. Hans Says:

    Goed stukje, heel verhelderend. De vergelijking met voorbeelden uit andere steden overtuigt mij wel.

    Ik zit alleen een beetje met het gedeelte bij de nieuwe Oostwand. Het (dubbel)spoor loopt daar direct langs het nieuw te bouwen gedeelte heen, lijkt het. Als je dan ook nog uitgaat van een minimale marge van 2,5 meter voor voetgangers betekent dit een behoorlijk grote gallerij onder het hoekpand van de nieuwe Oostwand. Hopelijk is die eerste verdieping erg hoog, zodat je niet te maken krijgt met een hol. Omdat langs dat punt straks grote stromen voetgangers zijn te verwachten vind ik dit toch een behoorlijk groot nadeel dat iedereen door die gallerij zal moeten gaan lopen. Misschien is het beter het strengelspoor door te laten lopen tot direct na het hoekpand van de nieuwe Oostwand. Iemand al plaatjes van / eisen voor het hoekpand gezien op internet?

    Wat vinden jullie van deze situatie?

Reacties zijn gesloten.